Psychische nood bij jongeren groeit: wat doen we eraan?

Atelier Actua met Imke Baetens, Noura Kaddaoui en Flip Jan van Oenen

Steeds meer Vlaamse en Nederlandse jongeren lopen rond met psychologische klachten. Wat zijn de oorzaken en hoe keren we die ontwikkeling? Is de wereld een moeilijkere plek geworden om op te groeien of schatten jongeren hun problemen vandaag te zwaar in? 

Uit verschillende recente onderzoeken in Vlaanderen en Nederland blijkt dat de mentale gezondheid van jongeren de laatste jaren is afgenomen. Een direct causaal verband is moeilijk te leggen, maar genoemd worden onder meer de coronacrisis, toegenomen prestatiedruk, maatschappelijke ongelijkheid, sociale media, oorlog in Oekraïne en klimaatverandering. Op de lange wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg in Vlaanderen en Nederland is veel kritiek, maar ook over de oorzaken van de groeiende hulpvraag van jongeren is discussie.

Hoe valt de groeiende psychische nood bij Vlaamse en Nederlandse jongeren te verklaren? Welke rol hebben de overheid, instanties als de GGZ, scholen/opleidingen en ouders te spelen bij het terugdringen van de problemen? Is er een gebrek aan weerbaarheid bij jongeren en zo ja: hoe kan die verbeterd worden? Klopt er iets van de stelling dat jongeren vaker naar de psycholoog stappen voor problemen die ‘er gewoon bij horen’ of is dat onzin? 
 
Debat met Imke Baetens (psychotherapeut en hoogleraar Kinderpsychopathologie, VUB), Noura Kaddaoui (Vlaamse Jeugdraad) en Flip Jan van Oenen (psychotherapeut, auteur van Het misverstand psychotherapie), en onder leiding van Meredith Greer (journalist bij De Volkskrant).

Met een optreden van dichter/performer Femke Zwiep.

Over de sprekers

© VUB

Prof. dr. Imke Baetens is gespecialiseerd in etiologie, preventie en ambulante behandeling van emotionele en gedragsproblemen bij kinderen en jongeren. Zij heeft een internationale reputatie in onderzoek naar opzettelijke zelfverwonding bij jongeren. In 2017 opende zij (samen met Prof. Peter Theuns en Prof. Chris Schotte) de deuren van Brussels University Consultation Center (BRUCC). Haar klinische praktijk wordt voortdurend afgestemd met recente wetenschappelijke inzichten, en omgekeerd inspireren haar werkervaringen in de klinische praktijk haar onderwijs en onderzoek. Zij omschrijft zichzelf als een scientist-practitioner, en vindt het belangrijk om deze visie mee te nemen in onderwijs aan studenten psychologie. 

Binnen BRUCC is Imke gezins- en relatietherapeute en is ze gespecialiseerd in de behandeling van zelfverwonding bij jongeren.  

Noura Kaddaoui (22) komt uit Mechelen en is studente journalistiek aan Thomas More hogeschool. Ze werkt als vrijwilliger en hoofdmonitor bij verschillende kamporganisaties. Als jongerenadviseur bij de Vlaamse Jeugdraad focust ze zich op de thema’s Mentaal Welzijn en Sociale Inclusie.

Dr. Flip Jan van Oenen is arts en systeemtherapeut. Hij is auteur van vele publicaties op het gebied van acute psychiatrie en systeemtherapie. In zijn meest recente boek Het misverstand psychotherapie (Boom, 2019) schetst hij hoe de mythe van vooruitgang in de psychotherapie het vermogen van de samenleving om lijden te verdragen ondermijnt. Hij doet dit op basis van wetenschappelijke kennis, ervaringen uit de praktijk en filosofische beschouwing. Van Oenen legt daarmee de vinger op de zere plek. Hij zegt wat velen die werken in de eerste, tweede of derde lijn wel weten, maar niet uitspreken. 

© Marianne Hommersom

Femke Zwiep (1999) schrijft poëzie over ziekte, gekte, geloof en magie. Ze studeerde Creative Writing aan ArtEZ Arnhem, droeg o.a. voor tijdens Vers van het Mes en op Lowlands en publiceerde in DW B en Wobby.club. Ze is redactielid bij Samplekanon en werkt momenteel aan haar debuutbundel.  Femke nam in 2023 deel aan de schrijfresidentie van deBuren in Parijs.

Lees meer op femkezwiep.nl 

© Keke Keukelaar

Meredith Greer is een Amerikaans-Nederlandse journalist en schrijver. Ze werkt als eindredacteur bij de Volkskrant. Daarvoor werkte ze als redacteur bij BNR Nieuwsradio en BNNVARA, en als wekelijkse columnist bij HP/De Tijd. Ze publiceerde essays, opiniestukken en artikelen in onder meer Vrij Nederland en de Volkskrant. Daarnaast is ze in zowel Nederland als Vlaanderen werkzaam als spreker en moderator. In november 2023 verscheen bij De Bezig Bij haar literaire debuut Bedenktijd. 

Betaal wat je kan (en voor een ander) €10  
Betaal wat je kan | Suggestie basisprijs €7  
Betaal wat je kan | Suggestie reductieprijs €3  
Betaal wat je kan | Gratis