Mediacafé | Jullie zijn partijdig

Ombudspersonen Tim Pauwels en Margo Smit over vertrouwen in de media en journalistieke onafhankelijkheid

Iedereen heeft een mening over de media – maar wie luistert er écht naar het publiek? In dit Vlaams-Nederlandse Mediacafé gaan Tim Pauwels (voormalig ombudsman van de VRT) en Margo Smit (ombudsman voor de Nederlandse publieke omroepen) in gesprek over vertrouwen, kritiek en journalistieke keuzes.

Wat gebeurt erachter de schermen wanneer kijkers en luisteraars reageren op een reportage, een woordkeuze of wie er wel of niet aan het woord komt? Als ombudsmannen behandelen Tim Pauwels en Margo Smit klachten over onder meer onafhankelijkheid, feitelijke juistheid en de keuze van onderwerpen en sprekers. Ze gaan in gesprek over hoe journalistiek geloofwaardig blijft in tijden van polarisatie en wantrouwen.

Hoe blijf je als redactie onafhankelijk wanneer publiek en politiek voortdurend meekijken en mee oordelen? Is transparantie het antwoord op polarisatie? Tijdens dit Mediacafé brengt deBuren twee ombudsmannen samen uit Vlaanderen en Nederland, elk met een unieke rol in de publieke omroepwereld.

Tim Pauwels was jarenlang het aanspreekpunt voor kijkers en luisteraars bij de VRT. Vanuit die positie kreeg hij een bijzonder zicht op de vragen en verwachtingen van het publiek, en op de spanningen die kunnen ontstaan wanneer journalistieke keuzes als ‘partijdig’ worden ervaren.

Margo Smit is sinds 2017 ombudsman voor de Nederlandse publieke omroepen. Ze geeft omroepen gevraagd en ongevraagd onafhankelijk advies over journalistieke programma’s en draagt zo bij aan hoge kwaliteits- en standaarden.

Wat opvalt: de vragen die binnenkomen bij ombudsmannen zijn vaak dezelfde, in Vlaanderen en Nederland. Klachten gaan geregeld over objectiviteit en onafhankelijkheid, onjuiste informatie en de keuze van onderwerpen of sprekers. Pauwels en Smit kennen elkaar dan ook goed: ze wisselden jaren kennis en dilemma’s uit. In dit Mediacafé vergelijken ze hun aanpak en zoeken ze naar antwoorden op een gedeelde uitdaging: vertrouwen verdienen en behouden.

Tim Pauwels is journalist bij VRT NWS, waar hij sinds 1997 werkt. Doorheen zijn carrière was hij onder meer politiek verslaggever en presentator van De zevende dag, tot hij in april 2017 aan de slag ging als nieuwsombudsman. In die rol werd hij het aanspreekpunt voor kijkers, luisteraars en lezers die vragen hadden bij de berichtgeving, zich stoorden aan een formulering, twijfelden aan de keuze van onderwerpen of een fout wilden signaleren. Als ombudsman nuanceerde hij waar nodig het wantrouwen en de kritiek tegenover media, maar bleef tegelijk scherp voor de journalistieke praktijk en de verantwoordelijkheid van de redactie. Pauwels hielp ook mee een ombudsteam uit te bouwen binnen VRT NWS en zette mee in op meer interactie tussen nieuwsgebruikers en de redactie. In 2022 nam hij na zes jaar afscheid als nieuwsombudsman, met de overtuiging dat je “niet te lang in die rol mag blijven”, om binnen de nieuwsredactie een coördinerende functie op te nemen.

Alles bekijken

Margo Smit is sinds 1 januari 2017 ombudsman voor de publieke omroepen (NPO) in Nederland. Haar werk draagt bij aan de hoge kwalitatieve en journalistieke standaarden bij de publieke omroepen. Ze geeft de omroepen gevraagd en ongevraagd onafhankelijk advies over hun journalistieke programma’s. Iedereen mag meepraten over de adviezen en de uitspraken van de Ombudsman.Als ombudsman wil ze een brug zijn tussen de mensen voor wie de programma's op het gebied van nieuws, actualiteiten, sport, informatie en educatie gemaakt worden en de mensen die ze maken.  Margo Smit werkt sinds 1989 in de journalistiek. Zij was achtereenvolgens bureauredacteur bij commerciële en publieke omroepen, parlementair redacteur bij RTL Nieuws, onderzoeksjournalist bij KRO Reporter, directeur van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) en ombudsman bij de NOS. Daarnaast was zij tot 2017 praktijkdocent Televisie aan de Masteropleiding Journalistiek van de Rijksuniversiteit Groningen en geeft ze nu gastcolleges op diverse journalistieke opleidingen in Nederland en Vlaanderen.

Alles bekijken