Met haar hybride roman Het tegenovergestelde van een mens drukte Marsman een blijvende stempel op een generatie schrijvers. Het boek groeide uit tot een referentiepunt binnen de Nederlandstalige literatuur. Zonder dat invloedrijke werk zijn veel van de romans die de voorbije tien jaar verschenen, vooral van auteurs uit haar generatie en die er vlak op volgden, nauwelijks denkbaar.
Verlate kamervragen
Ook bij deBuren liet Marsman haar sporen na. Een voorbeeld daarvan is het gedicht Verlate kamervragen, geschreven als reactie op zowel Paul van Ostaijens Verlaten forten als de coronacrisis. Daarin staan wrange regels als ‘we dachten / dat liefde / het belangrijkste / in het leven was, blijkt / dat in leven blijven / het belangrijkste / in het leven is’ naast een cynische observatie: ‘nog even / en op AirBnB / verschijnen / de eerste schuilkelders’.
Wat opvalt ook in het gedicht is het typisch Vlaamse woord ‘ribbedebie’. Dat had Marsman ergens opgevangen en onthouden.
Het gedicht, dat je hier kunt lezen, eindigt met een verwarrende kamervraag die de lezer ontredderd achterlaat.
Op een andere planeet kunnen ze me redden
In haar bundel Op een andere planeet kunnen ze me redden zocht Marsman troost in gedachten over buitenaards leven en hogere machten. Ook nu blijven haar woorden nazinderen, onder meer in de regels: ‘Stel je voor / dat je jezelf enkel voort kunt planten / door niet meer te bestaan.’
Lieke Marsman is er niet meer. Haar werk blijft zich echter voortplanten in de gedachten van lezers, schrijvers en dichters die door haar werden geraakt.
Op een andere planeet konden ze haar redden.
Op deze planeet zullen we haar missen.