'Pissed' of 'urinated'?

Find the English version of this text further down.

'Pissed' of 'urinated'?

In november 2017 bezocht Maarten van der Graaff het Verenigd Koninkrijk als Dutch Language Union Writer in Residence. Hij werkte met vierdejaarsstudenten Nederlands van de universiteiten van Londen, Nottingham en Sheffield aan de Engelse vertaling van zijn citybook ‘DOLOR: Officiële punk in Karlsruhe’. 

Het citybooks Translation Project, een samenwerking tussen deBuren en bovenstaande Britse universiteiten, is een jaarlijkse traditie geworden. Eerdere citybooks werden al vertaald door studenten Nederlands uit het Verenigd Koninkrijk, waaronder die van Rebekka de Wit, Carmien Michels en Abdelkader Benali. Voor de achtste samenwerking haalden we er de expertise van literair vertaler Laura Watkinson bij, en uiteraard ook de auteur, Maarten van der Graaff, zelf. 

Maartens tekst was een heuse uitdaging voor de jonge literaire vertalers. ‘DOLOR’ is een weerbarstige tekst: het is proza noch poëzie, loopt over van de intertekstuele en interculturele verwijzingen en is een samenkomst van drie talen. Een ware ode aan de anarchie: zowel vormelijk als thematisch. 

Welke complicaties kwamen de studenten zoal tegen in het vertaalproces? Hieronder volgen enkele ervaringen. 

‘Pissed’ of ‘urinated’? 

Een van mijn struikelblokken was hoe ik het woord ‘plasten’ moest vertalen in de zin: ‘Ze deden niets, dus plasten we af en toe op het plein’. Er zijn veel synoniemen van het woord ‘to urinate’ in het Engels. Ik nam onder andere ‘weed’, ‘peed’, en ‘urinated’ in overweging. Na lang beraad besloot ik dat ‘pissed’ de meest trouwe vertaling was, mede door het feit dat het ook fonetisch dicht tegen het origineel aanleunde. Ik vond het daarenboven de beste optie om de punkideologie over te brengen, aangezien ‘pissed’ meer rebels klinkt dan ‘urinated’. 

Aisling Redmond 

‘Digging’ of ‘graves’? 

In de zin ‘archeologie gaat over graven’ leidde het woord ‘graven’ tot een discussie. Er zijn twee Engelse vertalingen van: ‘graves’ en ‘digging’. Beide vertalingen leken binnen de context te passen: ‘archeology is about graves’ en ‘archeology is about digging’. Ik heb de kwestie eerst met vertaler Laura Watkinson besproken, maar om te vermijden dat de oorspronkelijke betekenis verloren zou gaan in de vertaling, vroegen we Maarten naar zijn intentie van de zin. Hij verkoos het werkwoord: dus ‘archeology is about digging’. 

Rachel Atkinson 

‘I commit myself to’? 

‘Een kwestie waar we allemaal mee te maken kregen was de uitdrukking ‘Ik verbind mij ertoe’, wat velen onder ons hadden vertaald als ‘I commit myself to’. Maar dit klonk niet echt natuurlijk in het Engels, en na een gesprek met Maarten bleek het ook in het Nederlands niet bepaald een veelvoorkomende uitdrukking te zijn. Het wordt vooral gebruikt in contracten en dat is net de sfeer die Maarten wou overbrengen. Daarom besloten we om er ‘hereby’ aan toe te voegen en de Engelse vertaling werd: ‘I hereby commit myself to’. 

Natalie Smith  

‘House’, ‘home’, ‘apartment’ of ‘flat’? 

Een specifiek aspect dat ter discussie werd gesteld was het verschil tussen de woorden ‘house’, ‘home’, ‘apartment’ en ‘flat’ als vertalingen van het Nederlandse woord ‘woning’. ‘Ik verbind mij ertoe mijn woning een bewoonde indruk te geven’. In deze zin was het onduidelijk of Maarten naar een bepaald soort gebouw verwees, een ’apartment’ of een ’flat’, of dat hij verwees naar een emotioneel geladen plaats, geïmpliceerd door het woord ’home’. Hoe dan ook, als Maarten het laatste had bedoeld, had hij het woord ‘thuis’ gebruikt in plaats van ‘woning’. Uiteindelijk kwamen we uit op ‘home’, vanwege de neutralere betekenis: ‘I hereby undertake to give my home a lived-in impression’. 

Jennifer Francis  

Pissed or urinated?  

DOLOR in Sheffield, Nottingham and London 

In November 2017 citybooks.eu author Maarten van der Graaff visited the UK as the Dutch Language Union Writer in Residence. His tour included London, Nottingham and Sheffield where he worked with 4th year students of Dutch on the English translation of his citybook ‘DOLOR: Official Punk in Karlsruhe’. 

The citybooks Translation Project is becoming an annual tradition in the world of Dutch Studies in the UK. For the 8th edition we enlisted the expertise of literary translator Laura Watkinson and, of course, the author himself.  

Maarten’s text proved a meaty challenge for the first time literary translators. DOLOR is an unruly text: neither traditional prose nor poetry, rife with intertextual and intercultural references, and in a mix of three languages. Fittingly anarchic for a text about a ban on punks.  

What did our students chew on when making this translation? Here is a sample of the translation issues they discussed, in their own words. 

Pissed or urinated?  

One of my translation decisions was how to translate ‘plasten’ in: ‘Ze deden niets, dus plasten we af en toe op het plein’. There are many different options of synonymous words in English meaning ‘to urinate’. I considered ‘weed’, ‘peed’, ‘urinated’ among others. After deliberation, I decided that ‘pissed’ was the best language choice in English to create a faithful translation of the source text, as audibly it sounds most similar to ‘plasten’. And I found it the best option to convey the ‘punk’ ideals, as ‘pissed’ connotes a more rebellious nature than ‘urinated’.  

Aisling Redmond 

Digging or graves? 

In the sentence ‘archeologie gaat over graven’ the word ‘graven’ caused a conflict of opinions. There are two English translations of the word: ‘graves’ and ‘digging’. Both made sense in the context of the text: ‘archeology is about graves’ or ‘archeology is about digging’. I discussed this the translator, Laura Watkinson, but we needed to consult Maarten to hear what he preferred since we could not avoid the ambiguity of the Dutch being lost in translation. Maarten preferred the verb: so ‘archeology is about digging’. 

Rachel Atkinson 

I commit myself to?  

An issue that we all struggled with was the phrase ‘Ik verbind mij ertoe’, which many of us had translated as ‘I commit myself to’. However, this didn’t sound particularly natural in English, and after we spoke to Maarten, we discovered that it wasn’t a particularly common phrase in Dutch either. It is mainly used in contracts, which is the register that Maarten wanted to convey. We therefore decided to add ‘hereby’ in English, so the phrase became ‘I hereby commit myself to’ and Maarten agreed.  

Natalie Smith 

House, home, apartment or flat?  

One particular instance that we discussed was the differences between the words ‘house’, ‘home’, ‘apartment’ and ‘flat’ as a translation for the Dutch word ‘woning’. ‘Ik verbind mij ertoe mijn woning een bewoonde indruk te geven’. In this sentence, we were unsure whether Maarten intended to refer to a particular type of building, such as an apartment or flat, or whether he was referring to a more emotional place, as would be implied with ‘home’. However, if Maarten had meant home, then perhaps he would have used the word ‘thuis’ instead of ‘woning’. In the end we settled on ‘home’, due to its more neutral connotation: ‘I hereby undertake to give my home a lived-in impression’.  

Jennifer Francis