Opiniemaker in quarantaine: hoe ik besmet raakte met mening-itis

Ik ben opiniemaker. Dat werd me pas echt duidelijk enkele jaren geleden, toen ik hier, bij deBuren, begon aan Nieuw Geluid. Dat was een gloednieuw traject, een soort leerschool voor jonge mensen met meningen. Andere meningen. Gewaagdere meningen dan wat in het publieke debat gangbaar is.

De drempel om me in te schrijven lag hoog. Van nature ben ik introvert en verlegen. Toen dacht ik nog dat die eigenschappen het opiniemaken onmogelijk maakten. Maar ik deed het toch. Ik schreef me in. En ik leerde, mede dankzij de helaas overleden Clairy Polak, dat ik wel degelijk iets te vertellen had.

Twee weken lang leerde ik pitchen, presenteren en debatteren. Daarna gooide ik me gewapend en vol vertrouwen in de debatarena. Ik schreef opiniestukken en essays. Over etnisch gemengd moederschap. Over hoe onze zorgverlening mijn zus met een mentale beperking in de steek laat. Over mannelijke verantwoordelijkheid bij anticonceptie, wantoestanden in het onderwijs, vooroordelen over autisme.

Telkens gebruikte ik mijn eigen ervaringen — als moeder en zus van kleur, als leerkracht, als autistische vrouw — om onrecht aan te kaarten. Vanuit het idee dat ik als ervaringsdeskundige platgetrapte thema’s zoals racisme en neurodiversiteit anders kan benaderen. Grondiger, genuanceerder.  En ook vanuit het idee dat er veel te veel over minderheden geschreven wordt, maar veel te weinig door minderheden zelf.

Gaandeweg ondervond ik aan den lijve hoe dat komt. In het publieke debat verloor ik stilaan aan kracht. Ik werd ziek. Heel ziek.

Ergens tussen column en Instagrampost moet ik zijn aangestoken door een gevaarlijk virus. Meningitis. Geen hersenvliesontsteking. Maar meningitis: een andere, virale infectie. Mijn mentaal welzijn werd belaagd door bacteriën van haat.

En ik was geen uitzondering. Integendeel. Voor mij waren er al honderden slachtoffers gevallen. Mening-itis was — na corona — de grootste en gevaarlijkste epidemie van de 21e eeuw;

Ik was er al eens eerder door aangestoken, nog vóór mijn traject bij Nieuw Geluid. Toen ik een column publiceerde in De Standaard over mijn zoon. Hoe zijn witheid en racistische kindercommentaren oude trauma’s bij mij triggerden. Herinneringen aan discriminatie tijdens mijn jeugd. Een thema dat leeft bij veel gemengde moeders, maar waar nauwelijks over gesproken wordt. Een thema waar ik ruimte voor wilde maken.

Ik was toen niet bezig met mijn publieke imago. Niet met hoe ik me in de media moest presenteren. Ik was alleen bezig met de inhoud, met de boodschap die ik wilde overbrengen. In de titel — De racist in mijn zoon — zag ik toen geen graten. Ik vond, en vind nog steeds, dat we allemaal een klein racistje in ons dragen.

Het stuk ging viraal. En naast positieve reacties kreeg ik vooral bakken kritiek. Haatberichten via alle mogelijke kanalen. Ik werd “de slechtste moeder van het jaar” genoemd. Vooral door mensen die niet verder hadden gelezen dan de titel. Bart De Wever zette me in zijn boek Over Woke weg als een uitwas van de woke gemeenschap. Ik had een steen willen verleggen. Maar dat was niet gelukt. Meer dan de inhoud van het stuk herinnerden mensen zich de backlash.

U ziet: ik had het virus zwaar te pakken. Maar dankzij Nieuw Geluid herstelde ik. En gooide ik me opnieuw in de arena.

Wat me dit keer te wachten stond, had ik helaas niet zien aankomen. Door te blijven publiceren, door gemengde gezinnen in België een gezicht te geven, heb ik niet alleen mezelf maar ook mijn gezin heel kwetsbaar opgesteld. Ik ga het hier niet hebben over de “gewone” haatberichten, daar kan ik inmiddels wel tegen, maar over wat me uiteindelijk deed beslissen definitief een stap terug te zetten.

Het gezinsportret dat Dries Van Langenhove op sociale media door het slijk haalde. Een foto van mij en mijn kerngezin, genomen voor een human-interestreportage voor het magazine van de Gezinsbond. Fier stonden we te blinken op de website. Tot Van Langenhove de foto illegaal op sociale media postte en misbruikte om leugens over mij te verspreiden.

Dat hij dat ongestraft kon doen, heeft me diep geschokt. Het was een soort wake-upcall. Sindsdien heb ik me nooit echt opnieuw in de debatarena gesmeten. Ja, ik blijf columns en opiniestukken schrijven. Maar ik loop er niet mee te koop. Niet in mijn dagelijks leven en niet op sociale media. Daar post ik sinds het incident nagenoeg niets meer. Ik probeer wel aanwezig te blijven via nieuwe kanalen zoals Substack. Maar eerlijk? Het blijft beperkt.

Deze keer heb ik geen gewone mening-itis maar long mening-itis. En die kan alleen genezen als mensen met elkaar leren praten. Als ze, zoals Peter Verelst zo mooi zegt, door te praten iets uiterst langzaam laten verdwijnen. Haat. Vooroordelen. Vooringenomenheid. Of in de woorden van die andere Vlaamse dichter, Myriem El-Kaddouri: “We kunnen elkaar nooit echt helemaal begrijpen, maar we kunnen het tenminste wel probéren.”

Laat ons proberen om los te komen uit eigen denkpatronen. Laat ons stoppen met anderen woorden en intenties in de mond te leggen. Laat ons proberen over onze eigen schaamte heen te stappen en toe te geven dat we ons er allemaal schuldig aan maken. Pas dan kunnen we een einde maken aan de wildgroei van de meningitis-epidemie. En pas dan, kan ik echt uit quarantaine. En honderden anderen samen met mij.