Hoe kunnen Vlaamse en Nederlandse onderzoeksjournalisten meer samenwerken?

Rapport

Datum 5 november 2025

Vlaams-Nederlands Huis deBuren versterkt al sinds de oprichting in 2004 de uitwisseling en samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland. Ook onderzoeksjournalisten spelen daarin een belangrijke rol: als sprekers, als deelnemers aan talentontwikkelingstrajecten en als publiek voor programma’s als het Mediacafé. Met dat in gedachten stelde deBuren de vraag: op welke manieren kunnen we onderzoeksjournalistiek talent uit Vlaanderen en Nederland verder ondersteunen?

Eerder dit jaar voerde Selma Franssen in opdracht van deBuren een verkenning uit naar kansen, noden en bestaande initiatieven binnen de onderzoeksjournalistiek aan beide zijden van de grens. Ze sprak daarvoor met stakeholders uit media, fondsen, opleidingen en journalistieke netwerken. Het eindrapport schetst een duidelijk beeld van gedeelde uitdagingen én mogelijkheden voor samenwerking, met specifieke aandacht voor freelancers en voor het vergroten van diversiteit binnen het veld.

Wat blijkt uit de verkenning?

De behoefte aan diepgravende, onafhankelijke journalistiek is groter dan ooit, zeker nu internationale socialemediaplatformen factchecking steeds meer loslaten. Samenwerking over de grens kan onderzoeksjournalisten helpen om kennis te delen, nieuwe invalshoeken te vinden en de impact van publicaties te vergroten. Tegelijk tonen de gesprekken aan dat er drempels zijn, onder meer door tijdsdruk, financiering, verschillen in infrastructuur tussen Vlaanderen en Nederland en het ontbreken van netwerkmomenten, vooral voor freelancers.

De verkenning formuleert daarom kansen en aanbevelingen voor initiatieven rondom opleiding, begeleiding bij grensoverstijgende projecten, toegang tot redacties en netwerking.

Hoe gaat deBuren hiermee aan de slag?

deBuren neemt de aanbevelingen actief mee in de verdere ontwikkeling van programma’s. Zo worden onderzoeksjournalisten expliciet welkom geheten binnen bestaande trajecten zoals Nieuw Geluid en de schrijfresidentie. Daarnaast zet deBuren sterker in op alumniwerking, kennisdeling en ontmoetingsmomenten.

Een eerste concrete stap is ondertussen gezet: deBuren organiseert op de VVOJ-conferentie in Leuven het debat Levenslang leren voor onderzoeksjournalisten en een speeddate voor Vlaamse en Nederlandse onderzoeksjournalisten, helemaal in lijn met de aanbeveling om netwerking en uitwisseling structureel te versterken.

Met dit rapport en de eerste daaropvolgende acties wil deBuren bijdragen aan een weerbare democratie waarin onderzoeksjournalistiek kan floreren — en waarin Vlaamse en Nederlandse journalisten elkaar makkelijker vinden, versterken en inspireren. deBuren blijft graag verbindingsofficier: wie wil aanknopen, samenwerken of meer wil weten, mag altijd contact opnemen.