Deze website wordt niet langer ondersteund in Internet Explorer. Update hier je browser voor een betere ervaring.

Rudolf Boehms natuurfilosofie

Online lezing met Henk Vandaele, Jonas Vanbrabant, Jan Leyers, Sonja Lavaert en Luc Vanneste

Filosoof Rudolf Boehms schuwde het maatschappijkritisch debat niet.

Door zijn carrière heen stond de natuur centraal in zijn filosofie, net als de negatieve invloed die de mens en maatschappij op de natuur hebben. In deze lezing vertelt Henk Vandaele meer over het leven van Boehms en hoe de Duitse filosoof in Gent terechtkwam. Nadien gaat Jonas Vanbrabant dieper in op de filosofie van Boehms en hoe zijn visie op de natuur zich verhield tot de visies van zijn collega-filosofen, Vermeersch, Kruithof en Latour. Ook Jan Leyers is aanwezig om als voormalig student van Boehms meer te vertellen over de indrukken die hij heeft achtergelaten. Sonja Lavaert bespreekt de rol van cultuur en religie in de filosofie van Boehms, en Luc Vannest sluit de avond af.


Gratis via Zoom.

Meer over het programma

 

1. Henk Vandaele – Rudolf Boehm – een korte biografie (15 min.)

2. Jonas Vanbrabant – Het verval van de natuurlijke leefwereld. Boehm in dialoog met Vermeersch, Kruithof en Latour (30 min. lezing – 15 min. dialoog)

3. Jan Leyers – De betekenis van Boehms filosofie (10 min.)

4. Sonja Lavaert – Over de natuur, God, of de brem (30 min. lezing – 15 min. dialoog)

5. Afsluit door Luc Vanneste

 

Een initiatief van Het tijdschrift De uil van Minerva, Het fenomenologisch knooppunt & het Archief Rudolf Boehm

 

1. Rudolf Boehm: een korte biografie

Toen Rudolf Boehm in de zomer van 2019 overleed, verdween de laatste van het kwartet filosofen dat de Gentse Blandijnberg als links, seculier baken op de kaart zette. Apostel, Kruithof, Vermeersch en Boehm drukten een blijvende stempel op Vlaanderen. Boehm is echter de minst gekende. Dit staat in schril contrast met de regelmatig terugkerende opmerking dat hij allicht de meest filosofische was. Tijdens deze lezing willen we een introductie geven in zijn filosofie, waarin de natuur centraal staat. Vandaele geeft in een vijftiental minuten een kort introducerend biografisch overzicht.

 

2. Het verval van de natuurlijke leefwereld. Boehm in dialoog met Vermeersch, Kruithof en Latour

Op de Gentse Blandijnberg plaatste Boehm de ecologische vraag op de filosofische agenda. Boehm stelde dat de milieuramp het gevolg is van de verwevenheid van wetenschap, technologie en kapitalisme. Dit WTK-bestel ondermijnt de bestaansvoorwaarden van de levensvormen en veroorzaakt milieuvergiftigend afval en entropie door energieopwekking. Later wees ook Vermeersch op het WTK-bestel, dat hij echter niet wilde afschaffen maar hervormen. Volgens hem is de overbevolking het grootste probleem. Kruithof gooide het over een andere boeg door het planetaire ecosysteem te verheffen tot moreel object.

 

Volgens Boehm schoten hun ecologische visies tekort omdat ze weigerden in te zien dat de mens fundamenteel in conflict staat met de natuur. Hier is er een opvallende link met de filosofie van Latour. Hij wil een nieuwe technologie uitbouwen vanuit de vraag welke bezorgdheden relevant zijn voor de mens. In deze lezing bespreekt Vanbrabant de verhouding van Boehm met Vermeersch, Kruithof en Latour.

 

3. De betekenis van Boehms filosofie

Jan Leyers, bekende en gevierde televisiemaker, kreeg als student filosofie les van Rudolf Boehm. Hij vertelt hoe die ontmoeting van betekenis is geweest in zijn leven.

 

4. Over de natuur, God, of de brem

In Rudolf Boehms filosofie en zijn begrip van de natuur staat de ambivalentie van de grondverhoudingen centraal. Die ambivalentie leidt ertoe dat Boehms een verrassende visie ontwikkelt op de relatie tussen natuur en cultuur en de betekenis die hij toekent aan religie en de plaats van mensen of het menselijke. Lavaert laat haar voor deze bespreking leiden door Boehms reflecties over ‘Het wezen van de religie van Feuerbach’, ‘Spinoza’s God in de Ethica’, en Leopardi’s gedicht ‘De brem’ (La ginestra).

SPREKERS

Henk Vandaele

Henk Vandaele studeerde wijsbegeerte in Kortrijk, Gent en Heidelberg. Hij is hoofdredacteur van het filosofisch tijdschrift De Uil van Minerva.

Jonas Vanbrabant

Jonas Vanbrabant studeerde sociaal werk en filosofie in Kortrijk, Gent en Konstanz en behaalde zijn master met een scriptie over het ecologiebegrip van Rudolf Boehm. Hij is redactielid van het filosofisch tijdschrift De Uil van Minerva. Hij werkt momenteel aan een biografie over Rudolf Boehm.

Jan Leyers

Jan Leyers (°1958) is muzikant, tv-maker en auteur. Hij studeerde filosofie in Antwerpen en Gent, richtte in de jaren tachtig de band Soulsister op en presenteerde op Canvas en VPRO praat- en reisprogramma’s (o.m. Zomergasten, De weg naar Mekka en Allah in Europa).

Sonja Lavaert

Sonja Lavaert (°1958) doceert filosofie aan de Vrije Universiteit Brussel. Ze studeerde filosofie bij Rudolf Boehm in Gent en daarna in Firenze en Napoli. Ze publiceert over Machiavelli, Spinoza, clandestine filosofie en Radicale Verlichting (o.a. Het perspectief van de multitude (2011); Vrijheid, gelijkheid, veelheid (2020).

Luc Vanneste

Geboren in Kortrijk (1953). Filosofiestudies aan de Rijksuniversiteit Gent. Doctoraat bij Rudolf Boehm in 1986, met een scriptie over de verhoudingen tussen Eros en Thanatos in de westerse cultuur. Publicaties in diverse tijdschriften over filosofie en (syndicale) politiek. Loopbaan in het ABVV, de studiedienst van sp.a, kabinetschef minister van werk en administrateur van de Rijksdienst voor Jaarlijkse vakantie. Gepensioneerd sinds 2018.

Organisatie: Avansa regio Gent in samenwerking met Masereelfonds, Universiteit Gent, VOEM vzw, Boekhandel Limerick, Plusgroep Lezingen, deBuren, KASK & Conservatorium / HOGENT en howest en Bibliotheek De Krook.
Dag van de Filosofie
Filosofie & religie

Dit evenement vond plaats op zaterdag 24 april 2021

Via Zoom, ONLINE

Vertel het verder:
Ik reserveer mijn gratis ticket! zaterdag 24 april 2021 14:00 - 16:00