Deze website wordt niet langer ondersteund in Internet Explorer. Update hier je browser voor een betere ervaring.

De verbeurde natuurstaat van Jean-Jacques Rousseau

Online lezing van Paul Pelckmans

Anders dan vaak gedacht pleitte Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) nooit voor een retour à la nature.

De formule staat nergens in zijn omvangrijke oeuvre, maar werd al vroeg bedacht door zijn eerste bewonderaars, die ze gretig aan de meester toeschreven. Ze symboliseert zo een van de vele misverstanden die rond zijn werk gegroeid zijn.

 

In deze lezing proberen we te begrijpen waarom J.-J. Rousseau weliswaar gefascineerd was door een oorspronkelijke natuurstaat, maar niet voor een retour à la nature kon pleiten. Hij geloofde graag dat de geschiedenis zou begonnen zijn in een natuurgegeven paradijselijke harmonie, maar was er evengoed van overtuigd dat de overstap naar meer gesofisticeerde maatschappijvormen, ook al was die allesbehalve een onverdeelde zegen, onomkeerbaar was. Hij kon dus alleen oproepen tot uiterst artificiële constructies, die de voordelen van de verdwenen natuurstaat enigszins benaderden.

 

Als de tijd het toelaat, gaan we nadien nog even in op een meer recent misverstand. Ondanks zijn gedreven bladzijden over de natuurstaat en en zijn diverse pogingen daar iets van te herstellen was J.-J. Rousseau allesbehalve een vroege groene jongen. ‘Natuur’ blijft bij hem vooral een filosofisch begrip en zijn landschapsbeschrijvingen vallen, op een zeldzame uitzondering na, opvallend schematisch uit. Het idee dat de mens zijn natuurlijke habitat echt zou kunnen beschadigen bleef in de achttiende eeuw in vergaande mate onvoorstelbaar en J.-J. Rousseau was op dat vlak geen uitzondering.


Tickets via Dag van de Filosofie. Standaardprijs 5 euro, reductieprijs 3 euro, kansentarief UiTPAS Regio Gent 1 euro.

SPREKER

Paul Pelckmans

Paul Pelckmans is emeritus hoogleraar Franse en Algemene Literatuur aan de Universiteit Antwerpen. Onderzoek op het raakvlak van literatuurstudie en mentaliteitsgeschiedenis, met focus op romans en egodocumenten uit de vroege moderniteit: La Fontaine, Rousseau, Belle van Zuylen, Jan Potocki, Conscience…

Meest recente werk: Op wereldreis met Voltaire: Filosofen en Frankrijk in de 18de eeuw. In voorbereiding: Sterven in brieven. De ars moriendi van de Verlichting.

Organisatie: Avansa regio Gent in samenwerking met Masereelfonds, Universiteit Gent, VOEM vzw, Boekhandel Limerick, Plusgroep Lezingen, deBuren, KASK & Conservatorium / HOGENT en howest en Bibliotheek De Krook.
Dag van de Filosofie
Filosofie & religie
Wetenschap & geschiedenis

Dit evenement vond plaats op zaterdag 17 april 2021

Via livestream, ONLINE

Vertel het verder:
Ik koop mijn ticket! zaterdag 17 april 2021 15:30 - 17:00