deBuren

José Saramago

José Saramago was één van de belangrijkste Portugese hedendaagse schrijvers. In 1998 won hij de Nobelprijs voor de Literatuur. Stefan Perceval, gefascineerd door Saramago’s kritische blik op macht(hebbers), maakte van zijn boek De tocht van de olifant een leeftijdloze voorstelling voor HETPALEIS.

Naar aanleiding hiervan geeft Harrie Lemmens, Nederlandse vertaler van verschillende boeken van Saramago, een boeiende inkijk in het leven en werk van de Nobelprijswinnaar. Het grootste deel van het leven van de schrijver speelt zich af in Lissabon. Zijn ouders hebben te weinig geld om een opleiding aan het Lyceum te betalen en de jonge Saramago wordt naar de ambachtsschool gestuurd. Na verschillende baantjes als slotenmaker, tekenaar en ambtenaar komt hij bij een drukkerij en in de krantenwereld terecht. In 1944 verschijnt zijn eerste boek Terra de Pecado (Het land van de zonde). Het duurt tot 1966 vooraleer Saramago opnieuw iets uitbrengt. Achtereenvolgens schrijft hij twee dichtbundels. Ondertussen gaat hij ook aan het werk als literair criticus.

Het politiek engagement van de schrijver is zeer groot en dat laat zich merken in al zijn werk. In 1969 sluit hij zich aan bij de Communistische Partij van Portugal. In de jaren ’70 wordt hij politiek commentator bij het dagblad Diário de Lisboa. Saramago werd langzaamaan bekend als een gehard communist en genadeloze criticus. Na de Anjerrevolutie verliest de schrijver zijn baan bij de krant Diário de Notícias. Hij besluit zich op dat moment volledig te wijten aan het schrijven. Vijf jaar na die beslissing krijgt hij succes in eigen land met de roman Levantado do Chão (Opgestaan van de grond), over de mensonterende levensomstandigheden van de Portugese landarbeiders. Een jaar later, in 1981, breekt hij internationaal door met Memorial do Convento (Memoriaal van het klooster). Vanwege de felle kritiek op zijn werk door de Portugese katholieke kerk, gaat hij in 1992 in vrijwillige ballingschap op het eiland Lanzarote. In 2010 sterft hij er op 87-jarige leeftijd.

Organisatie: deBuren i.s.m. en naar aanleiding van De tocht van de olifant in HETPALEIS.