deBuren

Voor de derde aflevering van onze reeks Vrijdag, zaterdag, zondag. De rentree van religie in de Lage Landen kan u bij deBuren komen luisteren naar een debat over kerk en staat met onder meer twee politieke kopstukken uit de Lage Landen: de Nederlandse Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Piet Hein Donner en Minister van Staat Mark Eyskens. Zij gaan met schrijver en publicist Fouad Laroui in debat over de scheiding van kerk en staat in de eenentwintigste eeuw onder leiding van Rik Torfs.

In dit debat, waarvoor we u van harte uitnodigen, wordt de scheiding tussen kerk en staat aangekaart. De verstrengeling van politiek en religie en in het kielzog daarvan het debat over de scheiding van kerk en staat is sinds 11 september 2001 weer een actueel thema. De terroristische aanslagen, waarbij fundamentalistische moslims in naam van hun geloof de oorlog verklaarden aan het Westen, gaven velen het gevoel dat de islam onverzoenbaar is met de grondslagen van onze moderne samenleving. De aanslagen leidden niet alleen tot angst voor de dreiging van de fundamentalistische islam, maar ook tot een bezorgdheid over een hernieuwde invloed van religie op de politiek. Veel jonge tweede generatie moslims stellen zich vaak kritisch op tegenover de westerse staat, en wijzen in meer of minder radicale bewoordingen de scheiding tussen kerk en staat af.

Het debat over de scheiding tussen kerk en staat beperkt zich overigens niet tot het islamisme: hoewel het christendom zich in de privé-sfeer heeft teruggetrokken, ijverden landen als Polen, Italië en Portugal voor een opname van een verwijzing naar de joods-christelijke traditie in de Europese grondwet toen die in 2004 werd ondertekend, terwijl Frankrijk - waar de scheiding tussen kerk en staat heel sterk is ? zich daar met hand en tand tegen verzette.

Hoe strikt moet de scheiding tussen kerk en staat zijn? Welke rol moet de overheid spelen? Hoe gaat de overheid bijvoorbeeld om met islamitische ambtenaren die weigeren homohuwelijken te sluiten? Hoeveel rekening moet de overheid houden met de gevoeligheid van moslims voor 'beledigende' cartoons? Mogen geloofsgemeenschappen gesubsidieerd worden? Kan de integratie van migranten, zoals burgemeester Job Cohen van Amsterdam voorstelde, het best via hun geloof verlopen? Hoe gaan religieuze politici om met de scheiding tussen kerk en staat. Hoeveel ruimte geven zij binnen dit grondwettelijke kader aan hun geloofsbeleving?

Piet Hein Donner (CDA) is Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kabinet Balkenende IV. Hij is van mening dat het geloof heel ons leven raakt, dus ook het politieke handelen. Hij haalde vorig jaar alle krantenkoppen met zijn uitspraak dat als tweederde van alle Nederlanders morgen de sharia zou willen invoeren, je dat wettelijk niet kan tegenhouden.

Minister van Staat Mark Eyskens (CD&V) is een bezield en overtuigd christen-democraat en stak nooit onder stoelen of banken dat hij zich als hoogleraar en politicus in zijn denken en handelen door zijn christelijke overtuiging liet inspireren.

Schrijver en publicist Fouad Laroui maakt in zijn boek Over het islamisme een scherp onderscheid tussen geloof en godsdienst en neemt stelling in tegen het politieke ideaal van de islamisten. Hij pleit voor een radicale individualisering van het geloof en voor een strikte scheiding tussen kerk en staat.

Professor kerkelijk recht Rik Torfs modereert het debat.