Tot 't nut van 't algemeen: de Europese canon Archief

Debatten

maandag 8 december 2008 - 20.00 > 21.30

Paleis voor Schone Kunsten | Studio, Ravensteinstraat 23, 1000 Brussel

Tot 't nut van 't algemeen is een debatreeks over de canon, georganiseerd door deBuren in samenwerking met Bozar. De canon werd door de Nederlandse Onderwijsraad omschreven als een richtsnoer voor de elementen van cultuur en geschiedenis dat een land wil meegeven aan nieuwe generaties en nieuwe inwoners. Die vensters op de wereld zijn niet gesloten en statisch maar openen net het debat. En dat is precies wat deze reeks beoogt. Een open discussie, niet over lijstjes maar over de bruikbaarheid van canons in diverse domeinen. Het debat leeft ook in Vlaanderen, zo bewees onlangs een enquête over de literaire canon in het weekblad Knack. Door stemmen uit Vlaanderen en Nederland samen te brengen, beoogt Tot 't nut van 't algemeen een bredere kijk.

Verspreid over vier maanden houden begenadigde sprekers een prikkelend statement, telkens gevolgd door een 'Lagerhuisdebat' met meningen, bezwaren en aanvullingen van academici, schrijvers, critici en beleidsmensen uit Vlaanderen en Nederland. Ook het publiek krijgt de kans zich in de discussie te mengen. VRT-hoofdredacteur Siegfried Bracke geeft en neemt het woord tijdens de verschillende debatten.

We sluiten de reeks Tot 't nut van 't algemeen af met een debat over de Europese canon. Keynote spreker is prof. dr. Frits van Oostrom, mediëvist en hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht. Hij was voorzitter van de canoncommissie, die in 2007 de Canon van Nederland presenteerde. Van 2005 tot 2008 was hij president van de KNAW, de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen.

Beluister hier het interview met Dorian Van der Brempt, directeur van deBuren, over de canondebatten in Mezzo op Radio 1.

De leden van het Lagerhuis zijn:
Herman Balthazar, Emeritus-hoogleraar Hedendaagse Geschiedenis UGent, politicus SP.A
Martine De Clercq, Hoogleraar Europese Letterkunde - HUBrussel/KUB
Luc Devoldere, Directeur Stichting Ons Erfdeel
Mia Doornaert, Diplomatiek redacteur De Standaard
Rob Heirbaut, VRT-journalist - Europaverslaggever
Alexander Italianer, Plaatsvervangend secretaris-generaal van de Europese Commissie
Bart Keunen, Hoogleraar Europese literatuurgeschiedenis - UGent
Joost Lagendijk, Lid van het Europees Parlement (De Groenen/Europese Vrije Alliantie)
Annemie Neyts, Lid van het Europees Parlement (Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa)
Luuk van Middelaar, Historicus en filosoof, voormalig adviseur van Europees commissaris Frits Bolkestein, promovendus Universiteit van Amsterdam
Jeroen van der Kris, Correspondent NRC Handelsblad in Brussel
Hendrik Vos, Hoogleraar Politieke Wetenschappen, UGent

In samenwerking met Bozar Literature

Podcasts

#88 - De Europese Canon

Je hebt Adobe Flash nodig om deze podcast te kunnen beluisteren. Download flash hier.

Download (47.37mb)

Video's

Foto's

Documenten

Lees hier het eerste en tweede deel van het opiniestuk "Europa kan ontstaan via literatuur" in De Standaard van Martine de Clercq

Reageer (1) Delen

Reacties

Bart Haers

re: Tot 't nut van 't algemeen: de Europese canon

Door Bart Haers 04/12/08 (4 jaren geleden)

Het vormt een mooi sluitstuk van een discussie die ons echt wel aanbelangt. Denken over een Europese canon vormt weliswaar geen onmogelijke opdracht, maar toch zal het niet eenvoudig zijn de zaak tot een begrijpelijk einde te brengen.
Onze Europese identiteit is zwak ontwikkeld en een canon kan daaraan verhelpen. Het is duidelijk dat die canon niet enkel de oorlogen tot leidraad kan nemen, maar veeleer een cultuurhistorische inspanning en een ideeënhistorische benadering vergt. ALexis de Tocqueville heeft als eerste de fundamentele eenheid van de oude wereld scherp omschreven in zijn werk "de la démocratie en Amérique". Het denken over Europese eenheid was wel ouder dan 1830, maar toch, tot vandaag lijkt men niet altijd te zien hoe de oprichting van een universiteit in Bologna, van het ontwikkelen van een nieuwe rechtsdenken ten tijde van de moord op Karel de Goede of de discussie tussen intellectuelen in Holland en Parijs tijdens de grote discussies over de rechte leer in de christelijke wereldmet elkaar verband houden. Deze samenhang ontkennen komt ons bijzonder moeilijk voor, maar ook kan men er moeilijk onderuit de eenheid van de Euroepse cultuurgemeenschap als verschillend van de andere culturen te zien, de Chinese, Indische, de verloren gegane Amerikaanse culturen. Het zal ons benieuwen hoe Frits van Oostrum deze delicate opdracht zal aanpakken. Maar misschien zal het wel iets hebben van Maerlants wereld, juist omdat het zo evident is dat er een Europa bestaat en tegelijk blijft het moeilijk zich die Europese verscheidenheid als een eenheid te denken. Niet tegen die andere culturen, wel kan zo een oefening leiden tot een sterker besef dat we het humanisme wel degelijk moeten verder ontwikkelen en anderen de kans geven er de waarde van te zien en ermee aan de slag te gaan, want het einde van de geschiedenis is niet in zicht en van de laatste mensen hebben we wel weet, maar die hebben wellicht altijd al hun deel van de koek opgeeist.