Humanismen, of zingeving in een context van diversiteit en pluraliteit

met Marc Van den Bossche en Hans Alma

Archief

DO 26.11.09 | 20:30 - 22:00

Beursschouwburg | Beurskafee, A. Ortstraat 20-28, 1000 Brussel

Marc Van den Bossche, filosoof aan de Vrije Universiteit Brussel, en Hans Alma, rector van de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht gaan in gesprek over de actuele situatie van het humanisme. De vraag naar zingeving in een context van diversiteit en pluraliteit staat centraal. Joël De Ceulaer, journalist van Knack, leidt het gesprek. Twee boeken over het hedendaagse humanisme zijn er de aanleiding voor.

Levensvragen
In de bundel Waarvoor je leeft. Studies naar humanistische bronnen van zin gaan Alma en Smaling na wat vanuit humanistisch perspectief onder een zinvol leven kan worden verstaan. Ze concentreren zich op existentiële zingeving. De zoektocht naar antwoorden op essentiële levensvragen staat centraal. Wie ben ik? Waar kom ik vandaan? Waarom ben ik (hier)? Wat beteken jij voor mij en wat kan ik voor jou betekenen? Wat is een mooi leven? Hoe kan ik goed leven en wat is dat eigenlijk? In een minder omvattende betekenis gaat existentiële zingeving erover dat je iets in je ervaringswereld in samenhang brengt met heel je leven en ook de waarde van dat iets bepaalt in het licht van heel je leven. Kunst, filosofie, sport, arbeid/werk, en concrete voorbeeldfiguren kunnen als zingevingbron functioneren.

Denken in meervoud
In een bijdrage aan het boek, Humanismen. Filosofische beschouwingen over pluraliteit en diversiteit, wordt humanisme eenvoudigweg omschreven als ‘respect voor de mens'. Alle auteurs gingen in op de vraag na te denken over een mogelijke meervoudige invulling van het begrip humanisme. Marc Van den Bossche schetst een beeld van de meervoudige humanist die voor de opgave staat vanuit de heterogeniteit van waarheden zowel het eigen produceren van waarheid als dat van de ander bloot te leggen en kritisch te bevragen. Het bestaan van verschillende waarheden kan dan niet fungeren als argument voor de onmogelijkheid van een verstaan of voor de weigering tot dialoog. Net omdat waarheden relatief zijn, staan ze niet geïsoleerd naast elkaar, maar bevinden ze zich in een voortdurende onderlinge bemiddeling. In een intercultureel, of laten we ook zeggen: interhumanistisch, verstaan gaat het om een wederzijdse uitwisseling van waarheidsaanspraken, maar evengoed om de erkenning van afwijkende aanspraken op waarheid. Meervoudig denken gaat in die zin ook om grenzen. Niet alleen om de grenzen of begrensdheid van een waarheid van een traditie, maar ook om de grens van die traditie zelf. Een hedendaags, kritisch humanisme kan zich daarom niet langer als exclusief voordoen. Zo pleit Rik Pinxten in dit boek dan ook voor het autochtone perspectief. Dat houdt in dat elke cultuur een eigen manier van omgaan met de dingen heeft en de wereld op een welbepaalde wijze ziet. Onze taak bestaat er dan in de verschillen te kennen en te respecteren. Humanisme betekent op die manier: respect voor de mens in zijn pluraliteit en diversiteit.

 

In samenwerking met VUBPress.


H. Alma & A. Smaling (red.), HWaarvoor je leeft. Studies naar humanistische bronnen van zin, Utrecht, Humanistic University Press.
M. Van den Bossche & R. Vandemeulebroecke (red.), Humanismen. Filosofische beschouwingen over pluraliteit en diversiteit, Brussel, VUBPress.

Podcasts

#139 - Humanismen, of zingeving in een context van diversiteit en pluraliteit

Je hebt Adobe Flash nodig om deze podcast te kunnen beluisteren. Download flash hier.

Download (40.26mb)

Foto's

Eerstvolgende Ontmoetingen

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrief:

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Volg onze RSS feeds of abonneer je op onze seizoensbrochure.