Eros en de kwetsbare mens #4: Tinneke Beeckman

Sigmund Freud en het primaire driftleven

Archief

ZO 24.06.12 | 11:00

Filosofiehuis Het zoekend hert, Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem

Voor meer informatie over deze lezingenreeks: www.hetzoekendhert.be

‘Eros en de kwetsbare mens' is een filosofische lezingencyclus over gepassioneerd denken & geperverteerd verlangen. De honderdste geboortedagen van schrijver Louis-Paul Boon (1912-1979) en filosoof Leopold Flam (1912-1995) vormen de aanleiding. In deze lezing neemt Tinneke Beeckman het primaire driftleven en Sigmund Freud onder de loep.

De radicale opvattingen van Sigmund Freud (1856-1939), vader van de psychoanalyse, drukken een wrange stempel op ons denken en handelen. De beroemde zenuwarts confronteert ons met onze driften, complexen en onze boosaardigheid. Zijn eerste klassieker, Die Traumdeutung (1900), geeft aan de eeuwwende een magisch accent. De zin van het leven ligt in het geluk, maar dat geluk hangt af van de bevrediging van onze seksuele lust. In de Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie (1905) wijst Freud op het belang van seksuele factoren bij het ontstaan van psychische aberraties. ‘Psychologie is het verdringen van gezonde seks, meer niet.' In Zur Psychopathologie des Alltagslebens (1901) onderzoekt Freud dromen en bijgeloof, maar ook functiestoornissen. Sigmund Freud voltooit zijn ontdekkingsreis evenwel als cultuurfilosoof. In Totum und Tabu (1912) vergelijkt hij gewoonten en gedachten van primitieve volkeren met verschijnselen van (dwang)neurotici. In Die Zukunft einer Illusion (1927) duidt hij de nood van mensen aan religie en andere illusies. In Das Unbehagen in der Kultur (1930) bestudeert hij de gespannen relatie van de enkeling tot de cultuur. De beschaving is niets anders dan de temming van het dier, dat juist daardoor boosaardig is geworden. Voor Freud is de neurose de prijs voor cultuur.

Tinneke Beeckman (1976) studeerde Moraalwetenschappen aan de VUB en volgde een masteropleiding Wijsbegeerte aan de ULB. In 2003 promoveerde ze op een proefschrift over Sigmund Freud. Ze is wetenschappelijk coördinator van het Centrum voor de Studie van de Verlichting en het Hedendaagse Humanisme (VUB) en lid van het Centrum voor Psychoanalyse en Wijsgerige Antropologie van de Kuleuven/Radboud Universiteit. Momenteel doceert ze aan de VUB en werkt ze als postdoctoraal onderzoekster over politieke filosofie in de Nieuwe Tijd (Spinoza, Machiavelli). Ze publiceerde onder meer over Freud, Nietzsche, Heidegger. Ze is eindredactrice en coauteur van Spinoza. Filosoof van de blijheid (2009). Als politiek commentator publiceert ze artikelen in De Standaard, De Tijd en De Morgen.

Ook in deze reeks:

1. Leopold Flam en de roeping van de eros - zondag 18 maart 2012
2. Louis Paul Boon en de eenzame kunstenaar - zondag 22 april 2012
3. Søren Kierkegaard en de onmogelijke liefde - zondag 20 mei 2012
4. Sigmund Freud en het primaire driftleven - zondag 24 juni 2012
5. Martin Heidegger en de verborgen relaties - zondag 16 september 2012
6. Hannah Arendt en het gepassioneerde denken - zondag 21 oktober 2012
7. Georges Bataille en de liefde tot de dood - zondag 18 november 2012
8. Jean-Paul Sartre en het andere lichaam - zondag 16 december 2012
9. Simone de Beauvoir en de tweede sekse - zondag 20 januari 2013
10. Connie Palmen en de wetten van de liefde - zondag 17 februari 2013

Organisatie: Het zoekend hert en deBuren